Bóng đèn UV Philips TL-D 36W BLB: kiểm tra chất tăng trắng

Bước kiểm không nằm trong bảng màu

Trong dây chuyền QC hàng dệt, người ta thường nói nhiều đến độ lệch màu, độ bền màu, co rút. Chất tăng trắng quang học (OBA/FWA) ít được nhắc hơn nhưng lại là thứ quyết định nền trắng của lô hàng có đồng nhất hay không.

Bóng Philips TL-D 36W BLB được dùng cho bước kiểm đó: tuýp blacklight blue phát UV-A 365 nm, lọc bớt ánh sáng khả kiến để mẫu có OBA phát sáng xanh còn mẫu không có OBA thì tối.

Thông số kỹ thuật

• Model: Philips TL-D 36W BLB
• Loại bóng: tuýp huỳnh quang ánh sáng đen (Blacklight Blue), phát xạ UV-A
• Bước sóng đỉnh: 365 nm
• Công suất: 36W
• Chân đui: G13 (2 chân), đường kính tuýp T8 (26 mm)
• Chiều dài: khoảng 1,2 m
• Tuổi thọ danh định: khoảng 10.000 giờ
• Xuất xứ trên nhãn: Philips, Made in Holland (bóng có chứa thủy ngân – ký hiệu Hg)

Ứng dụng thực tế

Đặt bước kiểm ở đâu trong dây chuyền

Kiểm OBA hiệu quả nhất khi làm trên mẫu nguyên liệu và trên mẫu bán thành phẩm, trước khi cắt hoặc may. Ở giai đoạn này, một lô lệch còn có thể tách ra mà không kéo theo hàng đã hoàn thiện.

Mẫu được lấy từ nhiều vị trí trong cùng một cuộn, không chỉ ở đầu cuộn. Với cuộn dài, mép và giữa cuộn có thể khác nhau do cách phủ chất tăng trắng.

Cách đọc kết quả dưới đèn BLB

Mẫu chuẩn của lô được đặt cạnh mẫu cần kiểm, cả hai nằm trong cùng khoang UV và cùng khoảng cách tới bóng. Người kiểm so sánh độ sáng xanh và độ đều của nó trên bề mặt mẫu.

Một mẫu sáng xanh đều cho thấy OBA phân bố đồng nhất. Mẫu có vệt sáng tối xen kẽ, hoặc tối hơn mẫu chuẩn rõ rệt, cần được giữ lại để kiểm tra thêm.

Ánh sáng phòng nên giảm khi quan sát, vì đèn trắng trong phòng làm mắt khó nhận ra khác biệt nhỏ. Bóng BLB không thay đèn phòng; nó chỉ tạo vùng UV cần thiết.

Khoảng cách từ bóng tới mẫu nên giữ như nhau giữa các lần kiểm. Đổi vị trí đặt mẫu có thể làm độ sáng xanh thay đổi dù bản chất vải không đổi.

Khi nào một lô bị giữ lại

Lô bị giữ khi mẫu tối hơn chuẩn ở nhiều vị trí, hoặc khi hai cuộn cùng mã cho hai mức sáng xanh khác nhau. Cả hai trường hợp đều gợi ý nguyên liệu không cùng nguồn hoặc cùng một công thức xử lý.

Quyết định xuất hàng thường dựa trên mức độ lệch và yêu cầu của đơn. Nếu khách cần nền trắng đồng đều giữa các cuộn, một cuộn tối hơn có thể đủ để tách riêng dù màu đo dưới D65 vẫn đạt.

Chuyện ở một nhà máy vải không dệt

Một nhà máy vải không dệt nhận hai lô xơ từ hai nhà cung cấp và trộn theo kế hoạch sản xuất. Khi kiểm 12 mẫu lấy từ lô 6.000 m, kỹ thuật viên thấy ba mẫu tối hơn hẳn dù cùng một mã hàng.

Dấu vết cho thấy phần xơ của lô thứ hai chưa được trộn đều ở đầu dây chuyền. Nhà máy dừng xuất lô, kiểm lại từng cuộn và chỉ chuyển hàng sau khi phần trộn được xử lý.

Chi phí của việc dừng một lô nhỏ hơn nhiều so với việc khách trả lại hàng vì nền trắng không đều. Bước kiểm dưới UV vì thế được đưa vào checklist trước khi đóng gói.

Từ đó, mỗi cuộn nhập kho được chụp ảnh dưới UV kèm mã cuộn, để lần đối chiếu sau có thêm dữ liệu ngoài cảm nhận của người kiểm.

Lưu ý khi sử dụng và bảo dưỡng

• Đặt tủ hoặc khoang UV ở vị trí tránh ánh sáng trắng chiếu trực tiếp vào mẫu.
• Không nhìn vào bóng khi đang bật và đeo kính chắn UV nếu phải quan sát lâu.
• Thay bóng theo giờ bật; tuổi thọ danh định khoảng 10.000 giờ và lượng UV giảm dần trước khi bóng hỏng.
• Thu gom bóng hỏng riêng vì bóng chứa thủy ngân, không đập vỡ để xem bên trong.
• Ghi kết quả kiểm theo cuộn hoặc theo lô để truy ngược khi khách phản hồi.

Kết luận

Kiểm OBA bằng bóng TL-D 36W BLB không đòi hỏi thiết bị phức tạp, nhưng đòi hỏi kỷ luật về mẫu chuẩn và điều kiện quan sát. Cùng một bóng, hai người đọc có thể ra hai kết luận nếu mẫu và khoảng cách khác nhau.

Đưa bước kiểm này vào đầu quy trình, trước khi cắt và may, giúp quyết định xuất hàng dựa trên dữ liệu thay vì cảm nhận. Đó là lý do nhiều xưởng giữ một khoang UV cố định trong phòng QC.